Ψυχοθεραπεία παιδιών/εφήβων

HomeΥπηρεσίεςΨυχοθεραπεία παιδιών/εφήβων

Η ψυχοθεραπεία σε παιδιά και εφήβους είναι μία εξειδικευμένη μορφή θεραπευτικής παρέμβασης που στοχεύει στην κατανόηση, την υποστήριξη και την αντιμετώπιση συναισθηματικών, συμπεριφορικών και ψυχοκοινωνικών δυσκολιών που εμφανίζονται κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Περιλαμβάνει τη συνεργασία μεταξύ του παιδιού/εφήβου, του θεραπευτή και συχνά των γονέων ή κηδεμόνων, με σκοπό την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, της αυτογνωσίας και της υγιούς ανάπτυξης. Εξάλλου, η ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων αποτελεί βασικό θεμέλιο για την ολόπλευρη ανάπτυξή τους και τη μελλοντική τους πορεία ως ενήλικες.

Η ψυχοθεραπεία προσαρμόζεται στις ανάγκες και το αναπτυξιακό στάδιο κάθε παιδιού ή εφήβου. Με τα μικρότερα παιδιά, η θεραπευτική διαδικασία βασίζεται συχνά στο παιχνίδι, τη ζωγραφική ή τη δημιουργική έκφραση, καθώς αυτά αποτελούν φυσικά μέσα επικοινωνίας για την ηλικία τους. Αντίθετα, με τους εφήβους δίνεται έμφαση στον διάλογο, την ενδοσκόπηση και τη διαμόρφωση της ταυτότητας, θέτοντας τις βάσεις για την ανάπτυξη προσωπικής ευθύνης και ωριμότητας.

Η ψυχοθεραπεία του παιδιού συνεισφέρει στη θεραπευτική αντιμετώπιση των δυσκολιών του. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, το παιδί ενθαρρύνεται να εκφράσει τα συναισθήματα, τους φόβους και τους προβληματισμούς του που το πιέζουν και το δυσκολεύουν στη καθημερινότητά του.

Επίσης, μαθαίνει νέους τρόπους αντιμετώπισης των δυσκολιών του και επίλυσης των προβλημάτων του, ώστε να προσαρμόζεται καλύτερα στις απαιτήσεις και στις ανάγκες του περιβάλλοντος του.

 

Αντίστοιχα στον έφηβο η ψυχοθεραπεία προσφέρει στήριξη σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, όπου καλείται να αποδεχτεί τη νέα μορφή του σώματός του, να συσχετιστεί με το άλλο φύλο και να αποκτήσει την ταυτότητα του. Η ψυχοθεραπεία βοηθάει τον έφηβο να διαπραγματευτεί τα προσωπικά του ζητήματα που τον απασχολούν και να αντιμετωπίσει συγκεκριμένες δυσκολίες όπως άγχος, κατάθλιψη, δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις και στη σχέση με το άλλο φύλο, διαμόρφωση ταυτότητας φύλου, ψυχοσωματικά συμπτώματα και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές.

Οι στόχοι της ψυχοθεραπείας είναι πολλαπλοί και εξατομικευμένοι, με βασικό σκοπό την υποστήριξη της ψυχικής ανθεκτικότητας και της λειτουργικότητας του παιδιού και του εφήβου. Ειδικότερα, μέσα από τη θεραπευτική σχέση επιδιώκεται η αναγνώριση και έκφραση δύσκολων συναισθημάτων (π.χ. θυμός, φόβος, λύπη, άγχος), η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και της εμπιστοσύνης στον εαυτό, η βελτίωση της συμπεριφοράς και των κοινωνικών σχέσεων, η διαχείριση τραυματικών εμπειριών (π.χ. διαζύγιο γονέων, απώλειες ή κακοποίηση), η υποστήριξη μαθησιακών δυσκολιών και σχολικής ένταξης και η πρόληψη ή αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών (π.χ. κατάθλιψη, φοβίες, ιδεοψυχαναγκαστικές εκδηλώσεις ή διαταραχές πρόσληψης τροφής).

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ψυχοθεραπεία δε στιγματίζει ή στοχοποιεί το παιδί ή τον έφηβο, αλλά αποτελεί μέσο υποστήριξης και ενδυνάμωσης. Η παρέμβαση εστιάζει όχι μόνο στο ίδιο το παιδί, αλλά και στο πλαίσιο στο οποίο ζει – την οικογένεια, το σχολείο, τις κοινωνικές σχέσεις. Η συνεργασία με τους γονείς θεωρείται βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας, πάντα με σεβασμό στο απόρρητο και την αυτονομία του παιδιού.

Εν τέλει, η έγκαιρη αναγνώριση και παρέμβαση σε συναισθηματικές δυσκολίες στην παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να προλάβει τη διόγκωση δυσκολιών, να αποτρέψει τη χρονιότητα και να θέσει τις βάσεις για μια ισορροπημένη ενήλικη ζωή. Η ψυχοθεραπεία δεν είναι πολυτέλεια, αλλά πράξη φροντίδας και ουσιαστικής αγάπης προς το παιδί.

Πότε χρειάζεται ένα παιδί να απευθυνθεί σε ψυχολόγο;
Παρότι κάθε παιδί μπορεί να ωφεληθεί από μια θεραπευτική διαδικασία, υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις που σηματοδοτούν την ανάγκη για ψυχοθεραπευτική παρέμβαση. Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται:

• Όταν υπάρχει έντονο και διαρκές άγχος ή φόβος.
• Όταν υπάρχει έντονη σχολική άρνηση.
• Όταν υπάρχει μειωμένη επίδοση στο σχολείο.
• Όταν παρατηρούνται δυσκολίες ως προς τις κοινωνικές δεξιότητες.
• Όταν παρατηρείται απόσυρση, κοινωνική απομόνωση ή έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.
• Όταν παρατηρείται υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής.
• Όταν υπάρχει δυσκολία στην αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων και ανάγκη για εύρεση στρατηγικών για την επίλυσή τους.
• Όταν υπάρχει δυσκολία διαχείρισης πένθους ή διαζυγίου των γονέων.
• Όταν υπάρχει δυσκολία διαχείρισης μιας σοβαρής ή χρόνιας ασθένειας.
• Όταν υπάρχει ακόμη νυχτερινή ενούρηση.
• Όταν το παιδί είναι θύμα σχολικού εκφοβισμού (bulling).
• Όταν παρατηρείται επανάληψη προβληματικών συμπεριφορών, επιθετικότητα ή αυτοτραυματισμός.
• Όταν παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στη διάθεση ή τη λειτουργικότητα του παιδιού.
• Όταν υπάρχουν δυσκολίες στον ύπνο ή τη διατροφή.
• Όταν υπάρχουν δυσκολίες στις σχέσεις με τους συνομηλίκους ή με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
• Όταν υπάρχει ψυχοπαθολογία στην οικογένεια ή υποψία κακοποίησης.
Πότε χρειάζεται ένας έφηβος να απευθυνθεί σε ψυχολόγο;
• Όταν υπάρχει έντονο και διαρκές άγχος, φόβος, κατάθλιψη.
• Όταν υπάρχει έντονη σχολική άρνηση.
• Όταν υπάρχει μειωμένη επίδοση στο σχολείο.
• Όταν παρατηρούνται δυσκολίες ως προς τις κοινωνικές δεξιότητες.
• Όταν παρατηρείται απόσυρση, κοινωνική απομόνωση ή έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.
• Όταν παρατηρείται υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής.
• Όταν υπάρχει δυσκολία στην αντιμετώπιση καθημερινών προβλημάτων και ανάγκη για εύρεση στρατηγικών για την επίλυσή τους.
• Όταν υπάρχει δυσκολία διαχείρισης πένθους ή διαζυγίου των γονέων.
• Όταν υπάρχει δυσκολία διαχείρισης μιας σοβαρής ή χρόνιας ασθένειας.
• Όταν ο έφηβος είναι θύμα σχολικού εκφοβισμού (bulling).
• Όταν παρατηρείται επιθετική συμπεριφορά, εκρήξεις θυμού ή αυτοτραυματισμός.
• Όταν παρατηρούνται τάσεις φυγής.
• Όταν υπάρχουν δυσκολίες στον ύπνο ή την πρόσληψη τροφής.
• Όταν ο έφηβος κάνει χρήση ουσιών ή αλκοόλ.
• Όταν υπάρχουν δυσκολίες στις σχέσεις με τους συνομηλίκους ή με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας.
• Όταν υπάρχει ψυχοπαθολογία στην οικογένεια ή υποψία κακοποίησης.