Παιδοψυχιατρική κάλυψη

Ο παιδοψυχίατρος είναι ο ιατρός, ο οποίος έχει την ικανότητα  να αναλάβει την πρόληψη, την διάγνωση και την  θεραπεία των ψυχικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών δυσκολίων σε παιδιά και εφήβους.

Για το σκοπό αυτό ο παιδοψυχίατρος συνεργάζεται, τόσο με τα ίδια τα παιδιά, όσο και με τις οικογένειές τους.

Συνεργάζεται με επαγγελματίες ειδικής αγωγής (ψυχολόγους, λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, θεραπευτές σίτισης, ειδικούς παιδαγωγούς) τόσο κατά τη διάγνωση, όσο και για το θεραπευτικό σχεδιασμό. Επιπλέον, συμπληρώνει, συντονίζει κι εποπτεύει το θεραπευτικό έργο των θεραπεύτων. Παρέχει εξειδικευμένες συμβουλές και υποστήριξη στους γονείς. 

 Κατά την αξιολόγηση ο ιατρός παίρνει από τους γονείς ένα λεπτομερές παιδοψυχιατρικό ιστορικό. Εκτός από τον λόγο που τους οδήγησε να απευθυνθούν στον παιδοψυχίατρο, το ιστορικό αυτό περιλαμβάνει στοιχεία από την αναπτυξιακή, σχολική, και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού, καθώς και πληροφορίες για την οικογένεια, αλλά και για τις παρεμβάσεις που τυχόν έχουν γίνει στο παρελθόν, ώστε να καταλήξει σε μια όσο πιο ακριβή εκτίμηση, αλλά και για να σχεδιάσει τη θεραπεία και να παρακολουθήσει την πορεία της παρέμβασης που θα προτείνει.

Μετά το ιστορικό ακολουθεί η παιδοψυχιατρική εκτίμηση. Ο παιδοψυχίατρος μέσα από προσωπική επαφή, παρατήρηση, παιχνίδι (για τα μικρότερα παιδιά) και επικοινωνία με τρόπο που ταιριάζει στην ηλικία και το νοητικό επίπεδο του παιδιού/εφήβου, κάνει μια εξειδικευμένη εκτίμηση των δυσκολιών που καταγράφηκαν στο ιστορικό και σχηματίζει μια άποψη για το παιδί και τα χαρακτηριστικά του. Για να συλλέξει τις πληροφορίες ώστε συμπληρώσει μια, όσο πιο πλήρη εικόνα της κατάστασης, ο παιδοψυχίατρος χρειάζεται να επικοινωνήσει με τους θεραπευτές του παιδιού (πχ λογοθεραπευτές, εργοθεραπευτές), ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να κρίνει χρήσιμη τη συνάντηση και επικοινωνία με άλλα μέλη της οικογένειας (πχ αδέρφια, παππούδες).

 Ο παιδοψυχιατρικός θεραπευτικός σχεδιασμός που θα προτείνει ο ιατρός εξαρτάται από το είδος των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος, τη σοβαρότητα τους και την επιβάρυνση που επιφέρουν στη λειτουργικότητα του. Οι συνηθέστερες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν συνεδρίες ατομικής ψυχοθεραπευτικής υποστήριξης του παιδιού/εφήβου, ψυχοεκπαίδευση της οικογένειας ή/και του παιδιού, συμβουλευτική των γονέων και, όπου κρίνεται απαραίτητο, θεραπεία με φαρμακευτική αγωγή. Επιπλέον, ο παιδοψυχίατρος μπορεί να προτείνει εξειδικευμένες παρεμβάσεις αποκατάστασης με συνεδρίες λογοθεραπείας, εργοθεραπείας, ή ειδικής διαπαιδαγώγησης.

Τέλος, δεν είναι λίγες οι φορές που στα πλαίσια της αντιμετώπισης των δυσκολιών ενός παιδιού, ο παιδοψυχίατρος λειτουργεί συμβουλευτικά προς το σχολείο, προτείνοντας παρεμβάσεις που στόχο έχουν την ενίσχυση της θεραπευτικής προσπάθειας.

Χρήσιμες ερωτήσεις

Πότε χρειάζεται ένας γονέας να απευθυνθεί σε παιδοψυχίατρο;
Όταν αντιλαμβάνομαι ότι το παιδί μου έχει:

• Παρεκκλίσεις από τη φυσιολογική ψυχοκινητική/γνωστική ανάπτυξη (νοητική υστέρηση).
• Ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές της ομιλίας και της γλώσσας ή της κινητικής λειτουργίας.
• Διαταραχή αυτιστικού φάσματος (αυτισμός, άτυπος αυτισμός, σύνδρομο Asperger, σύνδρομο Rett).
• Τραυλισμό – δυσροές.
• Ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων (μαθησιακές δυσκολίες).
• Διαταραχές ελλειμματικής προσοχής - υπερκινητικότητας (ΔΕΠ-Υ).
• Διαταραχές διαγωγής.
• Σχολική άρνηση.
• Διαταραχές στη συμπεριφορά και στο συναίσθημα.
• Διαταραχές της κοινωνικής λειτουργικότητας.
• Διαταραχές στη σίτιση και την πρόσληψη τροφής στη βρεφική και νηπιακή ηλικία.
• Ενούρηση και εγκόπριση που δεν οφείλονται σε οργανικά αίτια.
• Διαταραχές που εκδηλώνονται με τικς (μυοσπάσματα).
• Διαταραχές στερεοτυπικών κινήσεων.
• Σύνδρομο Tourette.
• Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
• Άγχος.
• Φοβίες.
• Κρίσεις Πανικού.
• Διαταραχές μετά από ψυχοτραυματικό στρες (PTSD).
• Διαταραχές της διάθεσης (διπολική διαταραχή, κατάθλιψη).
• Αυτοκτονική ή αυτοτραυματική συμπεριφορά.
• Ψυχογενή Ανορεξία και Bουλιμία. • Διαταρχές του ύπνου στα παιδιά και τους εφήβους.
• Ψυχοσωματικές διαταραχές.
• Δυσφορία φύλου.
• Ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που οφείλονται στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών.
• Εφηβική παραπτωματικότητα και αντικοινωνική συμπεριφορά.
• Επιπτώσεις από την παιδική κακοποίηση, παραμέληση και σεξουαλική κακοποίηση.
• Ζητήματα που αφορούν το διαζύγιο.
• Ζητήματα που προκύπτουν από την υιοθεσία.
• Ζητήματα που προκύπτουν από το πένθος και την απώλεια.
• Προβλήματα που προκύπτουν ή συνυπάρχουν με γενικές σωματικές καταστάσεις ή νοσήματα (επιληψία, νεανικός διαβήτης, κακοήθεις ασθένειες, αναπηρίες).