Επισκέψεις στο σπίτι ή στο εκπαιδευτικό περιβάλλον

Οι επισκέψεις στο σπίτι ή στο σχολείο από τους θεραπευτές της δομής μας πραγματικά είναι ένα πολύτιμο εργαλείο. Αρχικά, εξασφαλίζει στους θεραπευτές μία πολύπλευρη εικόνα του προφίλ του παιδιού με αποτέλεσμα να εξατομικεύσουν στοχευμένα τον σχεδιασμό της παρέμβασης τους. Επίσης , με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η συνεργασία οικογένειας, σχολείου και θεραπευτών και χτίζεται μία γέφυρα επικοινωνίας, η οποία μπορεί να προλαμβάνει δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν στην καθημερινότητα του παιδιού. Τέλος, όλη η παρέμβαση μπορεί να «μεταφερθεί» με οδηγίες και κατευθύνσεις των θεραπευτών και στα υπόλοιπα περιβάλλοντα με τα οποία εμπλέκεται το παιδί, έτσι ώστε να επιτευχθεί η γενίκευση δεξιοτήτων και σε φυσικά περιβάλλοντα εκτός του χώρου θεραπείας.

Οι επισκέψεις αυτές και η συχνότητα τους καθορίζονται σύμφωνα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού. Πραγματοποιούνται από ειδικούς θεραπευτές που παρακολουθούν το παιδί -εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, ψυχολόγοι, ειδικοί παιδαγωγοί- κατόπιν ραντεβού και προϋποθέτουν τη σύμφωνη γνώμη οικογένειας και εκπαιδευτικής δομής.

Κατά την επίσκεψη των θεραπευτών στο σπίτι ενός θεραπευόμενου, ο θεραπευτής μπορεί να κάνει άμεση παρατήρηση της καθημερινής ρουτίνας και των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το παιδί σε οικείο περιβάλλον και να εντοπίσει πρακτικές δυσκολίες  που ενδεχομένως να μην εμφανίζονται στο θεραπευτικό πλαίσιο (π.χ. στην αυτοεξυπηρέτηση, στη διαχείριση μεταβάσεων, στη ρουτίνα ύπνου ή φαγητού). Έτσι, είναι σε θέση να προβεί στην οργάνωση μίας καθημερινής ρουτίνας (π.χ. φαγητό, παιχνίδι, μελέτη) και να συμβάλει στη γενίκευση δεξιοτήτων, καθώς το παιδί μαθαίνει να εφαρμόζει μέσα στο καθημερινό του περιβάλλον δεξιότητες που ενισχύει κατά τις συνεδρίες. Τέλος, σημαντικότατο όφελος του home program αποτελεί η ενίσχυση της συνεργασίας με τους γονείς, μέσω καθοδήγησης και πρακτικής εκπαίδευσης στις τεχνικές που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία και η γενικότερη ενδυνάμωση του ρόλου της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία. Όλα τα παραπάνω εξασφαλίζουν τη δημιουργία μίας ουσιαστικής θεραπευτικής σχέσης, μέσα από τον σεβασμό της καθημερινότητας του παιδιού και τη βαθύτερη κατανόηση των αναγκών του στο χώρο του.

Αντίστοιχα, κατά την επίσκεψη του θεραπευτή στο σχολικό πλαίσιο, ο θεραπευτής παρακολουθεί το παιδί σε ένα πολυαισθητηριακό περιβάλλον, όντας μέλος μίας μικρής κοινότητας και έτσι μπορεί να εντοπίσει προκλήσεις  που ενδεχομένως να μην εμφανίζονται σε ατομικό επίπεδο στο θεραπευτικό πλαίσιο (πχ συγκέντρωση την ώρα του μαθήματος, αλληλεπίδραση με συνομηλίκους στο διάλειμμα). Συνεργάζεται με τους εκπαιδευτικούς για μία κοινή στρατηγική, ωφέλιμη για το παιδί και αν κριθεί αναγκαίο προτείνει συγκεκριμένες τεχνικές ή προσαρμογές που βοηθούν τη σχολική ένταξη και ομαλή συμμετοχή του παιδιού είτε στην τάξη είτε στο διάλειμμα. Όλα τα παραπάνω βοηθούν τον θεραπευτή να αποκτήσει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της συμπεριφοράς, των δυνατοτήτων και των δυσκολιών του παιδιού στο πραγματικό του περιβάλλον και να προσαρμόσει πιο αποτελεσματικά το θεραπευτικό του πλάνο.

Χρήσιμες ερωτήσεις

Πότε χρειάζεται να επισκεφτούν οι θεραπευτές το σπίτι ενός θεραπευόμενου;
• Όταν χρειάζεται να διερευνηθούν τα αίτια που παρεμποδίζουν το παιδί να γενικεύσει και να εφαρμόσει στην καθημερινότητά του όσα κατακτά στη θεραπεία.
• Όταν οι γονείς χρειάζονται πρακτική καθοδήγηση ή και εκπαίδευση για την υποστήριξη του παιδιού (πχ δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης, οργάνωση οπτικού προγράμματος).
• Όταν υπάρχουν λειτουργικές δυσκολίες στην καθημερινή ρουτίνα (πχ ύπνος, φαγητό, τουαλέτα).
• Όταν υπάρχει ανάγκη για διαμόρφωση του περιβάλλοντος με σκοπό την ευκολότερη πρόσβαση (πχ παιδιά με περιορισμούς στην κίνηση).
Πότε χρειάζεται να επισκεφτούν οι θεραπευτές το σχολείο ενός θεραπευόμενου;
• Όταν χρειάζεται να διερευνηθούν τα αίτια που παρεμποδίζουν το παιδί να γενικεύσει και να εφαρμόσει στο σχολείο όσα κατακτά στη θεραπεία.
• Όταν υπάρχει ανάγκη παρατήρησης του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο (πχ σχέσεις με συμμαθητές, συμμετοχή, επίπεδο αυτονομίας).
• Όταν το παιδί δυσκολεύεται να ακολουθήσει τις ρουτίνες της τάξης ή παρουσιάζει προβλήματα συμπεριφοράς.
• Όταν οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται καθοδήγηση για να δουλέψουν αποτελεσματικά με το παιδί.
• Όταν χρειάζεται συνεργασία μεταξύ θεραπευτή και εκπαιδευτικού για τη διαμόρφωση εξατομικευμένου πλάνου (π.χ. για ΔΑΦ, ΔΕΠΥ).